Fred Kloet over agentic FM, de digital thread en de strategische sprong van Facility Management

"De bouwwereld is enorm met data aan het schuiven", vertelt Fred. "En toen dacht ik: waar zijn wij dan?" Want die data is wat waard. En de plek waar het samenkomt, bij de mensen die dag in dag uit de eindgebruiker helpen, is precies de plek waar Facility Management (FM) zit.

Van smart buildings naar waardegedreven

Q — Fred, wat drijft jou momenteel?

"We zitten in een periode van kapitalisatie. FM is altijd een vak geweest van het integreren van processen. Toen kwam BIM, en ik dacht: dit kan het tooltje zijn om ons vakgebied verder te helpen. Niet als silo van schoonmaak of catering, maar het hele vak. Je ziet het nu langzaam gebeuren — de term is interoperability. Het is nog niet eens AI, want voordat je naar AI gaat moet je eerst je data kwalitatief betrouwbaar maken."

BIM, Digital Twin — voor Fred zijn het slechts gereedschappen. Wat eronder zit, een open datastelsel, is wat telt. Niet langer smart buildings, maar value-based asset management. En dat is de taal van FM. Niet het technische trucje van de engineer of het mooie ontwerp van de architect, maar gedrag en het individu kunnen faciliteren in de operatie. 

Wie zijn daar goed in? De mensen die elke dag de eindgebruiker helpen op de vloer.

"De data is er al"

Veel facility managers, zeker op de soft services, zien een datalaag als iets van hard services of real estate. Iets dat niet over hen gaat. Fred draait dat om.

Q — Wat zeg je tegen iemand die in de soft-service zit en niet ziet wat een data oplevert?

"Neem onderhoud. Je kunt een gebouw onderhouden, maar ook een vloer, een keuken, een vergadercentrum. Het woord betekent in elke silo iets anders — maar de waarde verschilt nauwelijks. En dan realiseer je je: ik heb een Digital Twin van mijn gebouw, en daarin zit alle informatie die ik nodig heb om mijn schoonmaakwerk programma te ontwerpen. Het is er al. Ik hoef niemand opdracht te geven om mijn vierkante meters of afwerkingslagen in kaart te brengen."

De silo's delen dezelfde onderliggende data. Wie de zijne goed structureert, levert waarde aan de hele keten. En vergeet niet dat FM vooraan in de keten staat: klachten, wensen, informatieverzoeken komen daar binnen.

Dat is waarde.

20% goedkoper zonder iemand te ontslaan

Zolang FM zich kon verschuilen achter "we hebben het toch geoutsourced", bleef die waarde onzichtbaar. Zo'n 60 tot 70 procent van het werk is uitbesteed, vaak zonder onder de motorkap te kijken. Data en transparantie maken dat onhoudbaar.

Fred illustreert het met een voorbeeld dat losstaat van schoonmaak, en er tegelijk alles mee te maken heeft.

Het NAVO-hoofdkantoor in Brussel heeft via goede data governance de schoonmaakkosten met 20% verminderd — zonder kwaliteitsverlies, zonder banenverlies. Dat had niets met schoonmaak te maken, maar alles met data governance.

Door uit te besteden op basis van goede modellen kan een opdrachtnemer zien welke data beschikbaar is en daar zijn bieding op afstemmen. Eisen worden machine readable, validatie gaat automatisch. De tegenwerping die hij het vaakst hoort — "als de klant er niet om vraagt, doen we het niet" — kaatst hij terug: 

"Is dat de klant die je in de toekomst wilt? Het gaat niet langer om je bestaande businessmodel verbeteren, maar om andere businessmodellen gebruiken." 

Met één druk op de knop een tender

Q — Kun je een praktijkvoorbeeld geven van een agentic FM-concept?

"Neem de Fysieke Werkomgeving Rijk en het Ruimteboek van het Rijksvastgoedbedrijf — twee documenten vol eisen. Die upload je in een Europese aanbesteding, laat er met agentic FM een ontwerp op maken en zet daar een tender voor op. Een Ahrend kan dan zijn ontwerp in Revit of een Digital Twin laten maken. Het klinkt moeilijk, maar het is eigenlijk heel makkelijk."

Wat het mogelijk maakt, is simpel: goed digitaal asset management.

Wanneer FM haar assets kan digitaliseren en leesbaar maakt voor digitale AI modellen, kan agentic AI interacteren met deze data. Daarmee verdwijnt het routinematige controlewerk en schuift de professional op naar strategie en creativiteit.

Met één voorwaarde:

Je eisen, wensen én actuele situatie moet je aan de voorkant heel goed hebben. Shit in is shit out.

The digital thread

Agentic FM werkt alleen als de informatie eronder klopt en blijft kloppen. Daarvoor gebruikt Fred de term digital thread.

Q — Hoe vat je de digital thread samen voor wie er nog nooit van heeft gehoord?

"Ik had laatst een mooie definitie in het Engels: One continuous flow of trusted information across the full asset lifecycle and beyond. Een flow van gevalideerde informatie door de hele levenscyclus en daarbuiten. Maar dat werkt alleen als als de opdrachtgever weet: wat is dan die trusted information?"

Concreet loopt die flow via een Common Data Environment. Daar komt informatie uit en die stroomt tussen alle partners. "Het werkt als digitale olie," zegt Kloet. "Met data drops en goedkeuring momenten ingebouwd, zodat de kwaliteit op elk punt geborgd is."

Het beeld van het 'digitale touw' maakt het tastbaar: ieder die meedoet aan de levenscyclus houdt dat touw vast. De een is verantwoordelijk voor het ontwerp, de ander voor de bouw, de volgende voor de installaties, dan de overdracht naar FM. "Zo blijft de informatie stromen én verbeteren," zegt hij.

Iedereen kan zijn eigen ding goed doen, en samen verhogen we de kwaliteit — niet voor onszelf, maar voor de ziekenhuispatiënt, de student of de kantoorwerker.

Dat verandert ook de aard van de opdrachten. "Het gaat straks niet meer over wat een object kan, maar over hoe we zorgen dat het object het kan blijven doen."

Je jongleert niet langer met fysieke objecten, maar met informatie-objecten. En de stip op de horizon: een Digital Twin die dezelfde investeringswaarde krijgt als fysiek vastgoed. "Er gaat straks een enorme cashflow door zo'n twin. Dan hoef ik geen vierkante meters meer te verkopen om waarde te creëren.”

Bewustzijn en handelen

Wie het oppakt, hangt niet af van de sector maar van de leider, zegt Fred. Corporates lopen voorop omdat ze in investeren en winst denken, maar AI verkleint de kloof met de kleine gemeente of zorginstelling. Zijn advies: zet er een jonge innovatiegedreven leider op en laat de ervaren professionals hen richting geven.

Q — Sinds mijn studie hoor ik al: FM moet de positie pakken aan de MT-tafel. In de markt hoor ik dit nog steeds. Wordt datagedreven werken eindelijk die sleutel?

"Dat je het nog steeds hoort, klopt. Maar er zijn ook andere geluiden. Ondergronds zie ik een hoop beweging van mensen die dat oude verhaal loslaten en nieuwe dingen gaan doen. We worden nu gedwongen door spelers die we voorheen niet kenden — startups, scale-ups — om out of the box te werken. Niet alleen denken, maar doen. Alleen: er zouden wat meer opdrachtgevers mogen opstaan."

Als je het gesprek terugbrengt tot de kern, blijven er twee woorden over: bewustzijn en handelen. 

Wat dat handelen tegenhoudt, is volgens Fred één luie reflex. "Niet zeggen: de klant vraagt daar niet om." Want dat is precies de verkeerde maatstaf.

De klant die je over vijf jaar wilt bedienen, vraagt er wél om en de bouwstenen om hem dan voor te zijn, liggen er nu al.